HISTORISCHE VLAGEN

De voormalige Zuid-Afrikaanse vlag tot 1994

De voormalige Zuid-Afrikaanse vlag combineerde oranje, witte en blauwe strepen met drie kleine historische vlaggen. Het basispatroon werd in 1928 ingevoerd en in 1994 vervangen. Hier ziet men de helderder blauwe variant van 1982 tot 1994. Hun geschiedenis leidt tot koloniale heerschappij, politieke compromissen binnen de blanke minderheid en de uitsluiting van de zwarte meerderheid tijdens apartheid.

Test je kennis →

De voormalige Zuid-Afrikaanse vlag tot 1994 · leercollectie

Belangrijkste feiten en onderscheidingen

Artikelgericht: Historische vlagvarianten
Datum conventie: Perioden beschrijven de geïllustreerde variant
Toepassingsgebied: Geselecteerde ontwerpen; geen nazi-vlaggen of symbolen
Variant getoond: Brighter Blue, 1982 - 1994
Basisontwerp: van 31 mei 1928 tot en met 26 april 1994
Strips: Oranje, wit, blauw
Kleine vlaggen: Union Jack, Oranje Vrijstaat en Transvaal
Kleine middellange vlag: Vlag van oranje vrije staat verticaal weergegeven
Politieke context: Koloniale erfgoed en apartheid
Opvolger gebruikt voor de eerste keer: 27 april 1994
Ontwerper van de opvolger: Fred Brownell

Drie kleine vlaggen in de witte streep

De grote strepen zijn horizontaal: oranje boven, wit in het midden en blauw onder. In het witte veld zijn drie kleine vlaggen naast elkaar. Bij de mast hangt de Union Jack, in het midden hangt de vlag van de Oranje Vrije Staat verticaal, en aan de buitenkant volgt de vierhoek van de voormalige Zuid-Afrikaanse Republiek, vaak Transvaal genoemd. Zo bevat een enkele nationale vlag verschillende oudere staatstekens.

Deze structuur kan worden gelezen als een politiek beeld van de geschiedenis. De Britse en Boer tradities werden zichtbaar geplaatst, terwijl de symbolen van de zwarte meerderheid van de bevolking ontbraken. De kleine vlaggen waren dus geenszins een volledige vertegenwoordiging van alle mensen in het land. De oudere Nederlandse traditie van oranje, wit en blauw is ook gerelateerd aan de Europese nederzetting en koloniale heerschappij op de Kaap.

1928 als begin 1982 als variant aanduiding

Het officiële gebruik van het basisontwerp begon op 31 mei 1928. De datum 1982 in deze collectie duidt op een latere lichter blauwe versie en geen nieuwe oprichting van de staat. Iedereen die alleen de hier aangegeven jaren ziet, moet daarom onderscheid maken tussen de levensduur van het patroon en de gedocumenteerde kleurvariant. Oude stoffen, foto's en digitale reconstructies kunnen ook verschillende tinten laten zien.

De vlag overleefde de overgang van de Unie naar de Republiek in 1961. Hun politieke betekenis kan echter niet uitsluitend worden afgeleid uit dergelijke constitutionele gegevens. Het werd een algemeen herkenbaar teken van een staat waarvan de apartheidswetgeving mensen scheidde volgens racistische categorieën, rechten ongelijk verdeelde en de zwarte meerderheid uitgesloten van gelijke politieke participatie.

1994 en de Breuk met apartheid

Op 27 april 1994 werd de nieuwe Zuid-Afrikaanse vlag voor het eerst gebruikt. Dit was ook het begin van de eerste algemene democratische verkiezingen in het land. De opvolger, ontworpen door Fred Brownell, combineert verschillende elementen van de vlaggeschiedenis in een nieuw ontwerp. De convergentie van haar vormen is bedoeld om de weg van verschillende delen van de samenleving naar een gemeenschappelijke toekomst te uiten.

De oude vlag blijft een onderwerp van historisch onderzoek en sociaal debat. De rechtbanken hebben hun betekenis expliciet als symbool van racistische onderdrukking behandeld. Een tentoonstelling of een verklarende leerpagina moet daarom de verbinding met apartheid zichtbaar maken. De loutere beschrijving van kleuren en verhoudingen zou geen recht doen aan de ervaringen van degenen die onder deze regel hebben geleden.

Details die het onthouden waard zijn

Een vlag van verschillende vlaggen

De drie kleine borden maken het ontwerp bijzonder gemakkelijk te herkennen. Hun selectie vertelt ook welke historische gemeenschappen de voorkeur gaven aan zelfexpressie van de staat op dat moment. Een vlag kan politieke overeenstemming tussen bepaalde groepen tonen, maar tegelijkertijd de uitsluiting van andere groepen verbergen.

Kleur is ook geschiedenis

Een veranderde kleur blauw maakt het basispatroon bijna onveranderd. Toch verdient de variant een exacte dating. Het jaar 1982 verwijst hier naar de afgebeelde afbeelding; het zet noch het begin van de apartheid, noch het eerste gebruik van de oranje-wit-blauwe nationale vlag.

Een democratische snit

De verandering van 1994 combineert vlaggegging met de geschiedenis van politieke rechten. De nieuwe vlag verscheen op een moment dat de basis van staatsafspraak veranderde. Hun relatie met de voorganger is dan ook meer dan een kwestie van verschillende grafische vormgeving.