HISTORISCHE VLAGEN

Duitse vlaggen door de tijd heen

Drie historische vlaggen laten zien dat de Duitse geschiedenis niet kan worden verteld door alleen kleurrijen te veranderen. De handelsvlag van de Republiek Weimar vervulde een speciale taak op zee. De DDR heeft de bekende kleuren aangevuld met hun wapen. Op het Saar, een kruis vlag aangeduid met zijn eigen politieke tussenstaat. Beslissend zijn in elk geval ontwerp, tijdsperiode en voorgenomen gebruik.

Test je kennis →

Duitse vlaggen door de tijd heen · leercollectie

Belangrijkste feiten en onderscheidingen

Artikelgericht: Historische vlagvarianten
Datum conventie: Perioden beschrijven de geïllustreerde variant
Toepassingsgebied: Geselecteerde ontwerpen; geen nazi-vlaggen of symbolen
Weimar-motief: Zwart-wit rood met zwart-rood-gouden bovenhoek
Handelsvlag weergegeven: 1921–1933
Weimar-functie: Handelsvlag; te onderscheiden van de nationale vlag
Uitvoeren van de DDR: 1959–1990
Wapens van de DDR: Hamer, oorbellen en halsbanden
Uitvoering van Saar in voorraad: 1947–1956
Saarstatuut verworpen: 23 oktober 1955
Saarland als federale staat: Sinds 1 januari 1957

Een compromis voor de commerciële scheepvaart

De handelsvlag die hier van 1921 tot 1933 getoond wordt, heeft drie horizontale sporen in zwart, wit en rood. In de bovenste hoek op de mast verschijnt er nog een zwart-rood-goud. Dit kleine veld is de sleutel tot classificatie: de hele vlag is noch een gewone zwart-wit-rood tricolor, noch de zwart-rood-gouden nationale vlag van de Republiek.

Artikel 3 van de Weimar grondwet combineerde de keizerlijke kleuren zwart-rood-goud met een speciale regel voor de handelsvlag. De Vlagverordening van 1921 regelt de uitvoering ervan; de Federale Archief documenteert het politieke geschil over de kleuren. Voor historische beelden betekent dit dat een koopvaardijschip anders kan worden gemarkeerd dan een staatsgebouw, hoewel beide tot dezelfde staat behoren.

Zwart-rood goud met een nieuw middelpunt

De DDR, opgericht in 1949, koos aanvankelijk ook zwartrood goud. Pas in 1959 kwam het wapen naar het centrum. De geïllustreerde versie behoort derhalve tot de periode 1959-1990 en duidt niet op het gehele bestaan van de DDR. Hamer, kompas en oorbel vormen samen het opvallende herkenningsteken op de doek.

De symbolen moeten werknemers, intelligentsia en boeren vertegenwoordigen. Tegelijkertijd maakte het toegevoegde wapen de claim voor een aparte staat zichtbaar. De basiskleuren bleven identiek aan die van de Bondsrepubliek. Het is precies deze juxtapositie van gemeenschappelijke kleur traditie en verschillende embleem dat verklaart waarom een blik op het centrum van de vlag zegt zo veel historisch.

De kruisvlag in het Saar

De Saar vlag van de fase 1947 tot 1956 bestaat uit blauwe velden aan de mast, rode velden aan het vrije uiteinde en een wit kruis. Het behoort tot het semi-autonome Saar onder Franse invloed. De term Saarprotectoraat beschrijft deze bijzondere status; het mag niet worden gelijkgesteld met de huidige Saarland als een federale staat.

De politieke toekomst van het Saargebied was controversieel tussen Frankrijk en de Bondsrepubliek. Op 23 oktober 1955 werd het statuut van het Europees Saar verworpen. Na verdere onderhandelingen werd Saarland op 1 januari 1957 een federale staat. De kruisvlag is dus ook een aanwijzing dat er na de oorlog over politieke banden werd onderhandeld en niet rechtstreeks uit een geografische locatie is voortgekomen.

Details die het onthouden waard zijn

De kleine hoek beslist

In de Weimar handelsvlag bevat een beperkt deel van het doek de republikeinse keizerlijke kleuren. Wie alleen al de grote strepen noemt, ziet het element over het hoofd dat deze historische uitvoering kenmerkt. Dus de grootte en betekenis van een teken hoeft niet overeen te komen.

Wapens en kleuren afzonderlijk gelezen

In de DDR kan de verandering van 1959 als tweede niveau worden gelezen: De kleurorde bleef, het staatsteken werd aangevuld. Een verandering van vlag kan dus een nieuwe politieke afbakening tot uitdrukking brengen zonder de volledige grafische opstelling te vervangen.

Drie verschillende vergelijkende waarden

De selectie combineert een handelsvlag, een staatsvlag en een vlag van een speciale politieke ruimte. Het vormt dus geen aaneengesloten reeks opeenvolgende Duitse nationale vlaggen. Hun gemeenschappelijke leerwaarde ligt in het gescheiden houden van verschillende functies en tijdsperioden.